ETF και αμοιβαία κεφάλαια: ο απλός οδηγός
Τι να κρατήσεις
- Ένα αμοιβαίο κεφάλαιο ή ένα ETF μαζεύει τα χρήματα πολλών επενδυτών και τα επενδύει σε δεκάδες ή χιλιάδες μετοχές και ομόλογα. Με ένα μικρό ποσό αποκτάς ένα κομμάτι από όλα.
- Το ETF το αγοράζεις και το πουλάς στο χρηματιστήριο, όσο είναι ανοιχτό, όπως μια μετοχή. Το αμοιβαίο το αγοράζεις από την εταιρεία που το διαχειρίζεται, συνήθως μέσω τράπεζας, στην τιμή που βγαίνει μία φορά την ημέρα.
- Τα παθητικά κεφάλαια ακολουθούν έναν δείκτη και κοστίζουν λίγο. Τα ενεργητικά προσπαθούν να ξεπεράσουν τις αποδόσεις των γενικών δεικτών, και σε βάθος δεκαετίας τα περισσότερα δεν τα καταφέρνουν, παρόλο που κοστίζουν περισσότερο.
- Το κόστος διαφέρει πολύ: από 0,07% έως 0,20% τον χρόνο σε μεγάλα παγκόσμια ETF, και πάνω από 3% σε ελληνικά μετοχικά αμοιβαία, σύμφωνα με τα έγγραφά τους.
- Πριν αγοράσεις, διάβασε το Έγγραφο Βασικών Πληροφοριών: τι κρατά το προϊόν, πόσο κοστίζει, πόσο ρίσκο έχει σε μια κλίμακα από 1 έως 7 και για πόσα χρόνια προτείνεται.
Τι είναι και πώς λειτουργούν
Ένα αμοιβαίο κεφάλαιο συγκεντρώνει τα χρήματα πολλών ανθρώπων και τα επενδύει με βάση τον κανονισμό του, για παράδειγμα σε ελληνικές μετοχές ή σε ευρωπαϊκά ομόλογα. Κάθε επενδυτής κατέχει μερίδια, και η αξία του μεριδίου ανεβαίνει ή πέφτει μαζί με την αξία όσων κρατά το κεφάλαιο. Στην Ελλάδα τα αμοιβαία τα διαχειρίζονται οι Ανώνυμες Εταιρείες Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων (ΑΕΔΑΚ), Σύμφωνα με την Ένωση Θεσμικών Επενδυτών, στις 9 Οκτωβρίου 2026 διαχειρίζονταν πάνω από €33,7 δισ. σε 494 αμοιβαία, και οι εταιρείες της Eurobank, της Alpha, της Πειραιώς και της Εθνικής είχαν σχεδόν το 84% της αγοράς.
Το ETF (Exchange Traded Fund) είναι κι αυτό ένα αμοιβαίο κεφάλαιο, με μια διαφορά: τα μερίδιά του είναι εισηγμένα στο χρηματιστήριο. Τα περισσότερα ακολουθούν έναν δείκτη, δηλαδή κρατούν όλες τις μετοχές ή τα ομόλογα ενός καταλόγου, όπως οι 25 μεγαλύτερες εταιρείες του Χρηματιστηρίου Αθηνών ή οι 1.250 μεγάλες εταιρείες 23 αναπτυγμένων χωρών.
Πού διαφέρουν
| ETF | Αμοιβαίο κεφάλαιο | |
|---|---|---|
| Πού το αγοράζεις | Στο χρηματιστήριο, μέσω μιας χρηματιστηριακής πλατφόρμας | Από την εταιρεία διαχείρισης, μέσω τράπεζας ή χρηματιστηριακής. Οι εφαρμογές συναλλαγών συνήθως δεν τα διαθέτουν |
| Σε ποια τιμή | Στην τιμή της στιγμής, όσο λειτουργεί το χρηματιστήριο | Στην τιμή της ημέρας, που υπολογίζεται μία φορά κάθε εργάσιμη |
| Πόσο γρήγορα παίρνεις τα χρήματα | Όπως με μια μετοχή, δύο εργάσιμες μετά την πώληση | Έως πέντε εργάσιμες μετά την αίτηση εξαγοράς |
| Τι πληρώνεις | Ετήσιο κόστος, συνήθως χαμηλό, και την προμήθεια της πλατφόρμας | Ετήσιο κόστος, χαμηλό στα αμοιβαία δείκτη και υψηλότερο στα ενεργητικά, και συχνά προμήθεια εισόδου από όποιον σου το πουλά |
Στα αμοιβαία της Πειραιώς, για παράδειγμα, μια αίτηση που κατατίθεται έως τις 14:30 παίρνει την τιμή της ίδιας ημέρας, και τα χρήματα από μια εξαγορά πληρώνονται μέσα σε πέντε εργάσιμες. Στα αμοιβαία της Optima το ελάχιστο αρχικό ποσό είναι €1.000, ενώ ένα ETF το αγοράζεις με όσο κοστίζει ένα μερίδιο. Στα ETF, η εκκαθάριση γίνεται σήμερα δύο εργάσιμες μετά τη συναλλαγή, και από τις 11 Οκτωβρίου 2027 θα γίνεται σε μία.
Ποιο να διαλέξεις
Κοίτα πρώτα σε τι επενδύει το προϊόν και πόσο κοστίζει, και μετά αν είναι ETF ή αμοιβαίο. Ένα ETF ταιριάζει αν θέλεις χαμηλό κόστος και αγοράζεις μέσω μιας χρηματιστηριακής πλατφόρμας, εφάπαξ ή με ένα πρόγραμμα τακτικής επένδυσης. Ένα αμοιβαίο ταιριάζει αν θέλεις να επενδύεις μέσα από την τράπεζά σου, με τακτικές καταθέσεις, που στα αμοιβαία της Optima, για παράδειγμα, δεν έχουν προμήθεια, ή αν θέλεις μια στρατηγική που δεν υπάρχει σε ETF. Στη φορολογία δεν έχουν διαφορά: τα κέρδη και οι διανομές από αμοιβαία και ETF που είναι UCITS, δηλαδή με άδεια σε χώρα της ΕΕ, δεν φορολογούνται, ενώ από κεφάλαια εκτός ΕΕ, όπως τα αμερικανικά ETF, φορολογούνται με 15% στο κέρδος και 5% στα μερίσματα.
Το κόστος αγοράς διαφέρει κι αυτό. Οι εφαρμογές συναλλαγών, όπως η Trading 212, η Revolut ή η Trade Republic, προσφέρουν ETF, και κάποιες αμοιβαία διαχείρισης διαθεσίμων, χωρίς προμήθεια εισόδου, αλλά όχι μετοχικά ή ομολογιακά αμοιβαία. Ένα τέτοιο αμοιβαίο το αγοράζεις μέσω τράπεζας ή χρηματιστηριακής, που συχνά χρεώνει προμήθεια διάθεσης: στην Εθνική, για παράδειγμα, έως 2,00% για τα ξένα μετοχικά, για ποσά έως €100.000. Υπάρχουν και πολύ φθηνά διεθνή αμοιβαία δείκτη, όπως της Vanguard, αλλά δεν βρήκαμε κάποιο που να διατίθεται σε ιδιώτες στην Ελλάδα με κανονικό ελάχιστο ποσό.
Παθητικά και ενεργητικά
Ένα παθητικό κεφάλαιο ακολουθεί έναν δείκτη. Κρατά όλες τις μετοχές του δείκτη, στις ίδιες αναλογίες, χωρίς να προσπαθεί να διαλέξει τις καλύτερες. Γι’ αυτό κοστίζει λίγο. Τα περισσότερα ETF είναι παθητικά, και υπάρχουν και αμοιβαία δείκτη.
Ένα ενεργητικό κεφάλαιο έχει διαχειριστή που διαλέγει τι θα αγοράσει, με στόχο να κερδίσει τον δείκτη. Πληρώνεις για αυτή τη δουλειά, και η δουλειά σπάνια βγαίνει. Σύμφωνα με την S&P Dow Jones Indices, στο τέλος του 2025 το 98% των ενεργητικών κεφαλαίων παγκόσμιων μετοχών με έδρα στην Ευρώπη είχε αποδώσει λιγότερο από τον δείκτη του σε δέκα χρόνια, και το 97% των κεφαλαίων ευρωπαϊκών μετοχών. Τα στοιχεία αφορούν ευρωπαϊκά κεφάλαια σε ευρώ, γιατί για τα ελληνικά δεν δημοσιεύεται αντίστοιχη μέτρηση.
«Το 1976 ο John Bogle έφτιαξε ένα αμοιβαίο για απλούς επενδυτές που απλώς αγόραζε όλες τις μετοχές ενός δείκτη. Ήλπιζε να μαζέψει έως 150 εκατομμύρια δολάρια και μάζεψε λίγο πάνω από 11. Κάποιοι το ονόμασαν «η τρέλα του Bogle». Η Vanguard, η εταιρεία που είχε ιδρύσει, διαχειριζόταν στο τέλος του 2025 περίπου 12 τρισεκατομμύρια δολάρια και είναι από τις μεγαλύτερες εταιρείες διαχείρισης στον κόσμο.»
ΘΕΜΗΣ
Τα είδη τους
Τι κρατούν. Μετοχικά, ομολογιακά, μικτά, που κρατούν και τα δύο, και διαχείρισης διαθεσίμων, που κρατούν βραχυπρόθεσμα ομόλογα και καταθέσεις.
Πού επενδύουν. Σε μία χώρα, όπως η Ελλάδα, σε μια περιοχή, όπως η Ευρωζώνη ή οι ΗΠΑ, ή σε όλο τον κόσμο.
Τι κάνουν τα μερίσματα και τους τόκους. Τα κεφάλαια συσσώρευσης (Acc) τα επανεπενδύουν αυτόματα. Τα κεφάλαια διανομής (Dist) σου τα πληρώνουν.
Παραδείγματα που κυκλοφορούν σήμερα
Τα αναφέρουμε ως παραδείγματα, όχι ως σύσταση. Το ετήσιο κόστος είναι όπως το δίνει το έγγραφο κάθε κεφαλαίου.
| Κεφάλαιο | Τι κρατά | Ετήσιο κόστος |
|---|---|---|
| iShares Core MSCI World (ETF) | 1.250 μετοχές από 23 αναπτυγμένες χώρες | 0,20% |
| Vanguard FTSE All-World (ETF) | 3.784 μετοχές από αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες | 0,14% |
| iShares Core S&P 500 (ETF) | 504 μεγάλες αμερικανικές εταιρείες | 0,07% |
| Vanguard Global Aggregate Bond EUR Hedged (ETF) | 12.529 ομόλογα από όλο τον κόσμο, με αντιστάθμιση νομίσματος σε ευρώ | 0,08% |
| Alpha ETF FTSE Athex Large Cap | Τις 25 μεγαλύτερες εταιρείες του Χρηματιστηρίου Αθηνών | 0,83% (0,74% και 0,09% συναλλαγές) |
| JPM Global Research Enhanced Index Equity, αμοιβαίο | Μετοχές αναπτυγμένων χωρών, με διαχείριση κοντά στον δείκτη MSCI World | 0,55% (0,53% και 0,02% συναλλαγές) |
| Piraeus Hellenic Equity Fund (R), ενεργητικό αμοιβαίο | Κυρίως ελληνικές μετοχές | 3,5% (2,9% και 0,6% συναλλαγές) |
| Piraeus Ideas Global Equity Fund (R), ενεργητικό αμοιβαίο | Κυρίως μεγάλες ευρωπαϊκές και αμερικανικές εταιρείες | 3,4% (2,9% και 0,5% συναλλαγές) |
Τα τέσσερα πρώτα είναι ιρλανδικά ETF διεθνών εκδοτών και το Alpha ETF είναι εισηγμένο στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Το αμοιβαίο της JPMorgan, από το Λουξεμβούργο, διατίθεται στην Ελλάδα, με προμήθεια εισόδου έως 5% στο έγγραφό του. Τα δύο αμοιβαία της Πειραιώς τα αγοράζεις μέσω της τράπεζας, με προμήθεια εισόδου έως 1,5%.
Ας δούμε ένα παράδειγμα
Έχεις €10.000 και διαλέγεις ανάμεσα σε ένα ETF παγκόσμιων μετοχών, όπως το iShares Core MSCI World, και σε ένα ελληνικό μετοχικό αμοιβαίο, όπως το Piraeus Hellenic Equity Fund (R).
Ποσό
€10.000
μία φορά
Παγκόσμιο ETF
1.250
εταιρείες, 23 χώρες
Ελληνικό αμοιβαίο
1
χώρα
Τι αποκτάς και τι πληρώνεις τον πρώτο χρόνο:
Σε αυτό το παράδειγμα, με το ETF μοιράζεις τα χρήματά σου σε όλο τον αναπτυγμένο κόσμο, με τις ΗΠΑ να παίρνουν σχεδόν τα τρία τέταρτα, ενώ με το συγκεκριμένο αμοιβαίο ποντάρεις σε μία αγορά και πληρώνεις περίπου 17 φορές περισσότερο τον χρόνο.
Οι κατανομές είναι του δείκτη MSCI World στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και τα κόστη από τα έγγραφα των δύο κεφαλαίων. Η προμήθεια της πλατφόρμας για την αγορά του ETF δεν περιλαμβάνεται.
Τι προτείνουμε
- Διάβασε το ΕΒΠ πριν αγοράσεις οποιοδήποτε αμοιβαίο ή ETF. Δες τι κρατά, πόσο κοστίζει τον χρόνο, τι προμήθεια εισόδου έχει και για πόσα χρόνια προτείνεται.
- Για το κύριο μέρος των επενδύσεών σου, διάλεξε ένα φθηνό παθητικό κεφάλαιο που ακολουθεί έναν ευρύ παγκόσμιο δείκτη μετοχών, και ένα για ομόλογα.
- Αν σκέφτεσαι ένα ενεργητικό αμοιβαίο, σύγκρινε την απόδοσή του με τον δείκτη του σε βάθος πολλών ετών, μετά τις χρεώσεις.
- Μη βάλεις όλα σου τα χρήματα σε ένα κεφάλαιο μίας χώρας, όσο καλά κι αν πήγε τα τελευταία χρόνια.
Για το πόσα να βάλεις σε μετοχές και πόσα σε ομόλογα, δες τον οδηγό για την επενδυτική σου στρατηγική. Στη σύγκριση επενδυτικών πλατφορμών βλέπεις πού μπορείς να αγοράσεις ETF και με τι κόστος.
Συχνές ερωτήσεις
Πού βρίσκω το ΕΒΠ ενός αμοιβαίου ή ETF;
Στη σελίδα του κεφαλαίου, στον ιστότοπο της εταιρείας που το διαχειρίζεται, ως «Έγγραφο Βασικών Πληροφοριών» ή «KID». Για τα ETF του Χρηματιστηρίου Αθηνών υπάρχει και στον ιστότοπο του Euronext Athens.
Συσσώρευσης ή διανομής;
Αν δεν χρειάζεσαι εισόδημα από την επένδυση σήμερα, το κεφάλαιο συσσώρευσης είναι πιο απλό, γιατί επανεπενδύει τα μερίσματα χωρίς να κάνεις τίποτα. Το κεφάλαιο διανομής ταιριάζει αν θέλεις να εισπράττεις τα μερίσματα.
Πηγές & μεθοδολογία
- Ένωση Θεσμικών Επενδυτών, Συνολικό ενεργητικό αγοράς ΟΣΕΚΑ ανά εταιρεία, 9 Οκτωβρίου 2026.
- Πειραιώς Asset Management ΑΕΔΑΚ, Έγγραφα Βασικών Πληροφοριών των Piraeus Hellenic Equity Fund (R) και Piraeus Ideas Global Equity Fund (R), 30 Μαρτίου 2026, και Συχνές ερωτήσεις, Οκτώβριος 2026.
- Optima asset management ΑΕΔΑΚ, Τιμολογιακή πολιτική αμοιβαίων κεφαλαίων, σε ισχύ από 1 Σεπτεμβρίου 2026.
- Alpha Asset Management ΑΕΔΑΚ, Έγγραφο Βασικών Πληροφοριών του Alpha ETF FTSE Athex Large Cap, 22 Ιουνίου 2026.
- BlackRock, ενημερωτικά δελτία των iShares Core MSCI World UCITS ETF και iShares Core S&P 500 UCITS ETF, Σεπτέμβριος 2026. Vanguard, Βασικές Πληροφορίες για τους Επενδυτές του FTSE All-World UCITS ETF, 28 Ιουλίου 2026, και σελίδα του Global Aggregate Bond UCITS ETF EUR Hedged, 31 Αυγούστου 2026. Ιρλανδικά κεφάλαια.
- MSCI, MSCI World Index (USD), ενημερωτικό δελτίο, 30 Σεπτεμβρίου 2026, για τις κατανομές ανά χώρα.
- S&P Dow Jones Indices, SPIVA Europe Scorecard, τέλος 2025, για τα ευρωπαϊκά ενεργητικά κεφάλαια σε ευρώ, όπως αναπαράγεται από το rikatillsammans.se (το έγγραφο της S&P δεν ήταν προσβάσιμο).
- ν. 4099/2012, άρθρο 8, για την πληρωμή της εξαγοράς μεριδίων μέσα σε πέντε εργάσιμες, και ESMA, Shortening the settlement cycle to T+1 in the EU, για την εκκαθάριση από τις 11 Οκτωβρίου 2027.
- JPMorgan Asset Management, Έγγραφο Βασικών Πληροφοριών του JPM Global Research Enhanced Index Equity A (acc) EUR, 7 Οκτωβρίου 2026, και Ένωση Θεσμικών Επενδυτών, δελτίο τιμών ξένων ΟΣΕΚΑ, Οκτώβριος 2026. Κεφάλαιο από το Λουξεμβούργο.
- Trading 212 (Κύπρος), Revolut Securities Europe UAB (Λιθουανία), Trade Republic Bank (Γερμανία), και Lightyear (Εσθονία), σελίδες βοήθειας και όροι για τα προϊόντα που διαθέτουν, Οκτώβριος 2026. Vanguard, Global Stock Index Fund, σελίδα κεφαλαίου, για το ελάχιστο ποσό €1.000.000.
- Εθνική Τράπεζα, Τιμολόγιο, ΟΣΕΚΑ Τρίτων Παρόχων Εξωτερικού, ενημέρωση 12 Οκτωβρίου 2026. Optima bank, Τιμολόγιο επενδυτικών υπηρεσιών, 4 Μαΐου 2026, Πειραιώς Χρηματιστηριακή, Τιμολόγιο βασικών εργασιών, και Eurobank Equities, Χρεώσεις, Οκτώβριος 2026, για τη διάθεση αμοιβαίων.
- ΠΟΛ.1032/26.1.2015 και ΠΟΛ.1042/26.1.2015, για τη φορολογία των ΟΣΕΚΑ της ΕΕ και του ΕΟΧ, και ν. 4172/2013, άρθρα 40 και 43.
- Vanguard, «The index revolution», για το πρώτο αμοιβαίο δείκτη, 31 Αυγούστου 1976, και ενημερωτικό έντυπο 2026 για τα κεφάλαια υπό διαχείριση στις 31 Δεκεμβρίου 2025.
- Οι υπολογισμοί του παραδείγματος είναι δικοί μας, με τις κατανομές και τα κόστη που αναφέρονται.
Το άρθρο αυτό αποτελεί γενική ενημέρωση και όχι εξατομικευμένη οικονομική συμβουλή. Τα ποσά και οι προϋποθέσεις αλλάζουν. Επιβεβαίωσε τα τρέχοντα στοιχεία πριν πάρεις απόφαση.