Μετοχές και ομόλογα: ο απλός οδηγός
Τι να κρατήσεις
- Η μετοχή είναι ένα κομμάτι ιδιοκτησίας σε μια εταιρεία. Κερδίζεις από τα μερίσματα και από την άνοδο της τιμής, και χάνεις αν η εταιρεία πάει άσχημα.
- Το ομόλογο είναι ένα δάνειο που δίνεις σε ένα κράτος ή σε μια εταιρεία. Παίρνεις τόκο σε τακτά διαστήματα και τα χρήματά σου πίσω στη λήξη, εφόσον ο εκδότης μπορεί να πληρώσει.
- Όταν τα επιτόκια ανεβαίνουν, οι τιμές των ομολόγων που ήδη κυκλοφορούν πέφτουν. Αν κρατήσεις το ομόλογο μέχρι τη λήξη, αυτό δεν σε επηρεάζει.
- Οι μετοχές διαφέρουν σε μέγεθος εταιρείας, κλάδο, χώρα και στο αν πληρώνουν μέρισμα. Τα ομόλογα διαφέρουν σε εκδότη, διάρκεια και πιστοληπτική διαβάθμιση.
- Στην Ελλάδα τα μερίσματα και οι τόκοι των εισηγμένων εταιρικών ομολόγων φορολογούνται με 5%, οι τόκοι των ομολόγων του Δημοσίου καθόλου, και το κέρδος από πώληση μετοχών δεν φορολογείται αν κατέχεις κάτω από 0,5% της εταιρείας.
Τι είναι η μετοχή και πώς κερδίζεις
Όταν αγοράζεις μια μετοχή, γίνεσαι συνιδιοκτήτης της εταιρείας, κατά ένα πολύ μικρό κομμάτι. Κερδίζεις με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι τα μερίσματα, το μέρος των κερδών που η εταιρεία αποφασίζει να μοιράσει στους μετόχους, αν και όποτε το αποφασίσει. Ο δεύτερος είναι η άνοδος της τιμής, όταν η αγορά πιστεύει ότι η εταιρεία θα βγάζει περισσότερα κέρδη στο μέλλον. Αν συμβεί το αντίθετο, η τιμή πέφτει, και αν η εταιρεία χρεοκοπήσει, μπορεί να χάσεις όλο το ποσό που έβαλες, αλλά όχι παραπάνω.
Στην Ελλάδα οι μετοχές διαπραγματεύονται στο Euronext Athens, όπως λέγεται από τον Απρίλιο του 2026 το Χρηματιστήριο Αθηνών, μετά την εξαγορά του από τον όμιλο Euronext.
Τα είδη των μετοχών
Μεγάλες και μικρές εταιρείες. Οι μεγάλες είναι συνήθως πιο σταθερές. Οι μικρές μπορεί να μεγαλώσουν γρηγορότερα, με μεγαλύτερες διακυμάνσεις.
Μερισματικές και αναπτυξιακές. Κάποιες εταιρείες μοιράζουν μεγάλο μέρος των κερδών τους. Άλλες τα επανεπενδύουν για να μεγαλώσουν, οπότε κερδίζεις κυρίως αν ανέβει η τιμή.
Κλάδοι και χώρες. Για παράδειγμα τράπεζες, ενέργεια, τεχνολογία ή ναυτιλία, σε μία χώρα ή σε πολλές. Όσο πιο πολλούς συνδυάζεις, τόσο καλύτερη η διασπορά σου.
Κοινές και προνομιούχες. Οι κοινές δίνουν δικαίωμα ψήφου στη γενική συνέλευση. Οι προνομιούχες συνήθως δεν δίνουν ψήφο, αλλά έχουν προτεραιότητα στο μέρισμα. Σε μια εκκαθάριση πληρώνονται πρώτα τα χρέη της εταιρείας, και αν μείνει κάτι, οι προνομιούχοι μέτοχοι μπορεί να παίρνουν πίσω το κεφάλαιό τους πριν από τους κοινούς.
Τι είναι το ομόλογο και πώς κερδίζεις
Το ομόλογο είναι ένα δάνειο που έχει πάρει τη μορφή τίτλου: ενός εγγράφου, σήμερα ηλεκτρονικού, που αγοράζεις, κρατάς και μπορείς να πουλήσεις σε κάποιον άλλον, όπως μια μετοχή. Ο εκδότης, ένα κράτος ή μια εταιρεία, δανείζεται για συγκεκριμένο διάστημα και σου πληρώνει σταθερό τόκο, το κουπόνι, σε τακτά διαστήματα. Στη λήξη σού επιστρέφει την ονομαστική αξία, συνήθως €1.000 ανά ομόλογο. Τα έντοκα γραμμάτια είναι ομόλογα του Δημοσίου με διάρκεια έως έναν χρόνο.
Αν δεν θέλεις να περιμένεις τη λήξη, μπορείς να πουλήσεις το ομόλογο στο χρηματιστήριο, στην τιμή της ημέρας. Αυτή η τιμή κινείται αντίθετα από τα επιτόκια. Αν έχεις ένα ομόλογο με κουπόνι 3% και τα νέα ομόλογα πληρώνουν 4%, κανείς δεν θα σου δώσει ολόκληρη την ονομαστική αξία για το δικό σου, οπότε θα το πουλήσεις φθηνότερα. Αν το κρατήσεις μέχρι τη λήξη, παίρνεις κανονικά τους τόκους και τα €1.000.
Το βασικό ρίσκο του ομολόγου είναι να μην μπορέσει ο εκδότης να πληρώσει. Γι’ αυτό, όσο λιγότερο αξιόπιστος είναι, τόσο μεγαλύτερο τόκο πρέπει να δώσει για να δανειστεί.
Τα είδη των ομολόγων
Κρατικά. Η Ελλάδα ξαναπήρε επενδυτική βαθμίδα το 2023. Η Moody’s ήταν ο τελευταίος από τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης που την ανέβασε σε επενδυτική βαθμίδα, τον Μάρτιο του 2025. Στις 12 Οκτωβρίου 2026 το δεκαετές ομόλογο απέδιδε 4,41%. Στις τελευταίες δημοπρασίες, τα έντοκα γραμμάτια 13 εβδομάδων βγήκαν με 2,38% και των 52 εβδομάδων με 2,62%.
Εταιρικά. Πληρώνουν συνήθως περισσότερο, γιατί μια εταιρεία έχει μεγαλύτερο ρίσκο από ένα κράτος. Τον Ιούλιο του 2026 η Seanergy έβγαλε στο Euronext Athens ομόλογο πέντε ετών με 4,90% και ελάχιστη συμμετοχή ένα ομόλογο των €1.000. Τον Ιούλιο του 2025 η Aegean είχε βγάλει ομόλογο επτά ετών με 3,70%.
Διάρκεια. Όσο πιο μακριά είναι η λήξη, τόσο περισσότερο κινείται η τιμή όταν αλλάζουν τα επιτόκια.
Πιστοληπτική διαβάθμιση. Οι οίκοι αξιολόγησης βαθμολογούν τον εκδότη. Από BBB- και πάνω είναι η επενδυτική βαθμίδα. Ό,τι είναι κάτω από αυτήν είναι ομόλογο υψηλής απόδοσης, με αντίστοιχο ρίσκο.
«Το Πανεπιστήμιο Yale έχει ένα ομόλογο που εξέδωσε το 1648 ένας ολλανδικός οργανισμός για τα αναχώματα του ποταμού Lek. Δεν έχει λήξη και πληρώνει ακόμα τόκο. Το 2015 ένας επιμελητής της βιβλιοθήκης του εισέπραξε τους τόκους δώδεκα ετών.»
ΘΕΜΗΣ
Πώς φορολογούνται στην Ελλάδα
Μερίσματα. Από ελληνικές εταιρείες, 5%, που παρακρατείται και εξαντλεί την υποχρέωσή σου. Τα μερίσματα από ξένες εταιρείες τα δηλώνεις στη φορολογική δήλωση, και ο φόρος που πλήρωσες στο εξωτερικό αφαιρείται έως το ποσό του ελληνικού φόρου, αν έχεις βεβαίωση από την ξένη φορολογική αρχή.
Τόκοι. Οι τόκοι των εισηγμένων εταιρικών ομολόγων φορολογούνται με 5% για φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας. Οι τόκοι των ομολόγων και των εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου δεν φορολογούνται. Οι υπόλοιποι τόκοι φορολογούνται με 15%.
Κέρδος από πώληση μετοχών. Δεν φορολογείται αν κατέχεις κάτω από 0,5% της εταιρείας, και σύμφωνα με την ΑΑΔΕ αφορά και ξένες εισηγμένες μετοχές. Πάνω από 0,5%, ο φόρος είναι 15%. Όταν πουλάς μετοχές του Euronext Athens πληρώνεις και φόρο πώλησης 0,1%.
Ας δούμε ένα παράδειγμα
Έχεις €5.000 που δεν θα χρειαστείς για πέντε χρόνια και θέλεις ένα σταθερό εισόδημα. Συγκρίνεις ένα εισηγμένο εταιρικό ομόλογο με κουπόνι 4,90% και τα έντοκα γραμμάτια 52 εβδομάδων με 2,62%.
Ποσό
€5.000
για πέντε χρόνια
Εταιρικό ομόλογο
4,90%
φόρος 5%
Έντοκα γραμμάτια
2,62%
χωρίς φόρο
Τι σου μένει μετά τον φόρο:
Το εταιρικό ομόλογο σού δίνει περίπου €100 τον χρόνο παραπάνω, γιατί δανείζεις μια εταιρεία αντί για το Δημόσιο, για πέντε χρόνια αντί για έναν.
Τα γραμμάτια λήγουν σε έναν χρόνο, οπότε κάθε χρόνο αγοράζεις καινούργια με το επιτόκιο της επόμενης δημοπρασίας. Το ομόλογο σού κλειδώνει το 4,90% για πέντε χρόνια, αλλά αν το πουλήσεις νωρίτερα, η τιμή μπορεί να είναι χαμηλότερη από τα €1.000.
Τι προτείνουμε
- Για το κύριο μέρος των επενδύσεών σου, προτίμησε ένα παγκόσμιο κεφάλαιο δείκτη. Αν αγοράζεις μεμονωμένες μετοχές, κράτα τες σε μικρό μέρος, σαν στοίχημα και όχι σαν επένδυση.
- Πριν αγοράσεις ομόλογο, δες ποιος το εκδίδει, πότε λήγει και τι πιστοληπτική διαβάθμιση έχει.
- Διάλεξε ομόλογα που λήγουν πριν από τη στιγμή που θα χρειαστείς τα χρήματα, ώστε να μη χρειαστεί να τα πουλήσεις.
- Μην κρίνεις ένα εταιρικό ομόλογο μόνο από το κουπόνι. Το υψηλότερο κουπόνι πληρώνει μεγαλύτερο ρίσκο.
- Αν παίρνεις μερίσματα από ξένες μετοχές, ζήτα βεβαίωση του ξένου φόρου για τη δήλωσή σου.
Για το πώς συνδυάζεις μετοχές και ομόλογα ανάλογα με την ηλικία και τον στόχο σου, δες τον οδηγό για την επενδυτική σου στρατηγική. Στη σύγκριση επενδυτικών πλατφορμών βλέπεις πού αγοράζεις μετοχές και ομόλογα και με τι κόστος.
Συχνές ερωτήσεις
Τι γίνεται αν χρεοκοπήσει η εταιρεία;
Οι ομολογιούχοι είναι δανειστές, οπότε πληρώνονται πριν από τους μετόχους από ό,τι απομένει. Οι μέτοχοι πληρώνονται τελευταίοι και συνήθως χάνουν όλη την επένδυσή τους.
Μπορώ να αγοράσω ελληνικά έντοκα γραμμάτια;
Ναι, μέσω οποιασδήποτε τράπεζας ή χρηματιστηριακής, σε έναν λογαριασμό τίτλων που ανοίγεις με την ταυτότητα και το ΑΦΜ σου. Στη δημοπρασία της 7ης Οκτωβρίου 2026 κάθε ιδιώτης μπορούσε να αγοράσει έως €15.000 ονομαστικής αξίας.
Πηγές & μεθοδολογία
- Euronext Athens, ενημερωτικό δελτίο και παρουσίαση για επενδυτές, Απρίλιος 2026, για τη μετονομασία του Χρηματιστηρίου Αθηνών.
- Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, Πιστοληπτικές αξιολογήσεις, 22 Σεπτεμβρίου 2026, και Παρουσίαση για επενδυτές, Ιούλιος 2025, για την επενδυτική βαθμίδα.
- Αποδόσεις ομολόγων στην Ηλεκτρονική Δευτερογενή Αγορά Τίτλων (ΗΔΑΤ), κλείσιμο 12 Οκτωβρίου 2026, όπως τις μεταφέρει το Newmoney.gr.
- Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, αποτελέσματα δημοπρασιών εντόκων γραμματίων, 2 Σεπτεμβρίου και 7 Οκτωβρίου 2026, και ανακοίνωση διάθεσης εντόκων γραμματίων σε φυσικά πρόσωπα, 2 Οκτωβρίου 2026.
- Euronext Athens, ανακοινώσεις για τα ομόλογα της Seanergy Maritime Holdings (14 Ιουλίου 2026) και της Aegean Airlines (4 Ιουλίου 2025).
- ν. 4172/2013 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος), άρθρα 36, 37, 40, 42, 43 και 64, όπως ισχύουν τον Οκτώβριο του 2026, ν. 5193/2025, άρθρο 25, για τους τόκους εισηγμένων εταιρικών ομολόγων, και ΑΑΔΕ, εγκύκλιοι ΠΟΛ.1032/2015, Ε.2018/2019 και Ε.2016/2024.
- ν. 2579/1998, άρθρο 9, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5073/2023, για τον φόρο πώλησης μετοχών 0,1%.
- ν. 4548/2018, άρθρα 38 και 168, για τα προνόμια των προνομιούχων μετοχών και τη σειρά πληρωμών στην εκκαθάριση.
- Yale University, Yale News, «A living artifact from the Dutch Golden Age», 22 Σεπτεμβρίου 2015.
- Οι υπολογισμοί του παραδείγματος είναι δικοί μας, με τα επιτόκια που αναφέρονται, χωρίς προμήθειες.
Το άρθρο αυτό αποτελεί γενική ενημέρωση και όχι εξατομικευμένη οικονομική συμβουλή. Τα ποσά και οι προϋποθέσεις αλλάζουν. Επιβεβαίωσε τα τρέχοντα στοιχεία πριν πάρεις απόφαση.