Ανοιχτό σημειωματάριο με πυξίδα, στοίβες νομισμάτων και μικρά φυτά σε γλάστρες, δίπλα σε φλιτζάνι καφέ.

Πώς να φτιάξεις την επενδυτική σου στρατηγική: γιατί, για πόσο, με πόσο ρίσκο

Τι να κρατήσεις

  • Μια επενδυτική στρατηγική απαντά σε τρία ερωτήματα: γιατί επενδύεις, για πόσο και πόσο ρίσκο αντέχεις. Οι απαντήσεις σού λένε πόσα να βάλεις σε μετοχές και πόσα σε ομόλογα.
  • Μοίρασε τα χρήματά σου ανάμεσα σε μετοχές και ομόλογα με βάση την ηλικία σου, το επενδυτικό σου προφίλ και τους στόχους σου. Ένας απλός κανόνας είναι 110 μείον την ηλικία σου σε μετοχές, και τα υπόλοιπα σε ομόλογα, προσαρμοσμένος στο πόσο ρίσκο αντέχεις. Η αξιολόγηση επενδυτικού προφίλ του SimplyMoney σού προτείνει κατανομή για τη δική σου περίπτωση.
  • Για τη βάση του χαρτοφυλακίου σου, χρησιμοποίησε απλά, φθηνά παγκόσμια κεφάλαια δείκτη: ένα για μετοχές από όλο τον κόσμο και ένα για ομόλογα.
  • Αν θες να επενδύσεις και σε μεμονωμένες μετοχές, κρυπτονομίσματα ή χρυσό κράτα τα σε μικρό κομμάτι, έως 10% των επενδύσεών σου, και δες τα σαν στοίχημα, όχι σαν επένδυση.
  • Ξεκίνα σε πέντε βήματα: βάλε στόχο, αποφάσισε την κατανομή, βρες πλατφόρμα, διάλεξε τα κεφάλαια και βάλε μια αυτόματη μηνιαία επένδυση.

Πριν ξεκινήσεις: γιατί, για πόσο, με πόσο ρίσκο

Πριν επενδύσεις, βεβαιώσου ότι έχεις τα βασικά στη θέση τους: ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης και κανένα ακριβό χρέος, όπως ένα υπόλοιπο πιστωτικής που μεταφέρεις από μήνα σε μήνα. Η σειρά εξηγείται στο άρθρο για το πώς να μοιράσεις τα χρήματά σου. Μετά απάντησε σε τρία ερωτήματα.

Γιατί επενδύεις. Για τη σύνταξη, για την προκαταβολή ενός σπιτιού, για τις σπουδές ενός παιδιού. Ένας οικονομικός στόχος με ποσό και ημερομηνία σού λέει και πόσα πρέπει να βάζεις κάθε μήνα.

Για πόσο. Επένδυσε σε μετοχές μόνο χρήματα που δεν θα χρειαστείς για τουλάχιστον τρία με πέντε χρόνια. Ό,τι θα χρειαστείς νωρίτερα, κράτα το σε λογαριασμό αποταμίευσης, σε προθεσμιακή ή σε βραχυπρόθεσμα κρατικά ομόλογα, όπως τα έντοκα γραμμάτια.

Με πόσο ρίσκο. Ρώτα τον εαυτό σου τι θα έκανες αν η αξία των επενδύσεών σου έπεφτε στο μισό. Αν θα πουλούσες πανικόβλητος, βάλε λιγότερα σε μετοχές από όσα λέει ο κανόνας παρακάτω. Το quiz οικονομικής προσωπικότητας σού δίνει μια πρώτη ιδέα για το πώς αντιδράς. Η αξιολόγηση επενδυτικού προφίλ πηγαίνει ένα βήμα πιο πέρα: με δώδεκα ερωτήσεις για τον στόχο, τον χρόνο, την οικονομική σου αντοχή και το πώς αντιδράς στις πτώσεις, σου προτείνει πόσα να βάλεις σε μετοχές, ομόλογα και καταθέσεις.

Η στρατηγική που προτείνουμε

Μετοχές και ομόλογα ανάλογα με την ηλικία σου

Όσο είσαι νέος, έχεις δεκαετίες μπροστά σου για να περάσεις τις πτώσεις, οπότε μπορείς να έχεις περισσότερες μετοχές. Όσο πλησιάζει η σύνταξη ή ο στόχος, μετακινείσαι σταδιακά προς τα ομόλογα, που πέφτουν λιγότερο. Υπάρχουν τρεις διαδεδομένοι κανόνες: 100, 110 ή 120 μείον την ηλικία σου σε μετοχές. Χρησιμοποιούμε σαν βάση τον μεσαίο, το 110. Βγάζει περίπου ό,τι κάνουν και τα κεφάλαια συνταξιοδότησης της Vanguard στις ΗΠΑ, που ξεκινούν με 90% μετοχές στα 20 και φτάνουν στο 50% στα 65.

ΗλικίαΜετοχέςΟμόλογα
2585%15%
3575%25%
4565%35%
5555%45%
6545%55%

Ο κανόνας είναι σημείο εκκίνησης. Αν αντέχεις λίγο τις πτώσεις, βάλε λιγότερες μετοχές. Αν έχεις σταθερό εισόδημα και μακρινό στόχο, μπορείς να βάλεις λίγες περισσότερες. Για στόχο πριν από τη σύνταξη, όπως ένα σπίτι σε οκτώ χρόνια, κοίτα πόσο απέχει ο στόχος και όχι την ηλικία σου.

Για να τον προσαρμόσεις στη δική σου περίπτωση, κάνε την αξιολόγηση επενδυτικού προφίλ. Ξεκινά από το πότε θα χρειαστείς τα χρήματα, πόσο θα σε επηρέαζε μια πτώση και πώς θα αντιδρούσες σε αυτήν, και βάζει την ηλικία στο τέλος, σαν ανώτατο όριο. Γι’ αυτό το αποτέλεσμα μπορεί να βγει πάνω ή κάτω από τον κανόνα του 110.

Παγκόσμια κεφάλαια δείκτη για τη βάση

Για το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων σου, χρειάζεσαι δύο πράγματα: ένα κεφάλαιο που ακολουθεί έναν παγκόσμιο δείκτη μετοχών και ένα για ομόλογα. Ο δείκτης MSCI ACWI, για παράδειγμα, έχει 2.414 εταιρείες από 23 αναπτυγμένες και 24 αναπτυσσόμενες χώρες. Με ένα κεφάλαιο αποκτάς διασπορά σε όλο τον κόσμο, με κόστος γύρω στο 0,1% έως 0,2% τον χρόνο. Δεν χρειάζεται να διαλέξεις μετοχές ούτε να πετύχεις τη σωστή στιγμή, και σε βάθος δεκαετίας τα περισσότερα ενεργητικά κεφάλαια, εκείνα όπου ένας διαχειριστής διαλέγει τις μετοχές προσπαθώντας να κερδίσει την αγορά, δεν τα καταφέρνουν καλύτερα.

Μεμονωμένες μετοχές και εναλλακτικές: στοιχήματα, όχι επένδυση

Μια μεμονωμένη μετοχή, ένα κρυπτονόμισμα ή ο χρυσός μπορεί να πάνε πολύ καλά, μπορεί και πολύ άσχημα. Από τις αμερικανικές μετοχές του 1926 έως το 2016, πάνω από τις μισές απέδωσαν σε όλη τους τη ζωή λιγότερο από τα έντοκα γραμμάτια, και περίπου το 4% των εταιρειών δημιούργησε όλο τον καθαρό πλούτο της αγοράς, σύμφωνα με την έρευνα του Hendrik Bessembinder. Αν θέλεις να ποντάρεις σε κάτι τέτοιο, κράτα το σε έως 10% των επενδύσεών σου, με χρήματα που αντέχεις να χάσεις, και μην το μπερδεύεις με τη βάση.

Ο Θέμης κρατά λίγες δακτυλογραφημένες σελίδες, δίπλα σε ένα χρυσό μετάλλιο και αυγά μοιρασμένα σε τέσσερα καλαθάκια.

«Το 1952 ο Harry Markowitz έγραψε ένα άρθρο 15 σελίδων για το πώς μοιράζεις τα χρήματά σου ανάμεσα σε πολλές επενδύσεις. Τριάντα οκτώ χρόνια μετά, το 1990, πήρε το Νόμπελ Οικονομικών, μαζί με δύο ακόμα οικονομολόγους.»

ΘΕΜΗΣ

Πώς ξεκινάς σε πέντε βήματα

  1. Βάλε στόχο. Γράψε για τι επενδύεις, πόσα χρήματα χρειάζεσαι και πότε. Από εκεί βγαίνει και το ποσό του μήνα.
  2. Αποφάσισε την κατανομή. Κάνε την αξιολόγηση επενδυτικού προφίλ, ή ξεκίνα από τον κανόνα του 110 και ό,τι σου είπε το ερώτημα για το ρίσκο, και γράψε τι ποσοστό πηγαίνει σε μετοχές και τι σε ομόλογα.
  3. Βρες πλατφόρμα. Διάλεξε μια πλατφόρμα με εποπτεία στην ΕΕ, χαμηλό κόστος για τακτικές αγορές και ETF σε ευρώ. Ο οδηγός για το πώς διαλέγεις πλατφόρμα και το άρθρο για τις χρεώσεις σε βοηθούν να συγκρίνεις.
  4. Διάλεξε τα συγκεκριμένα κεφάλαια. Ένα παγκόσμιο μετοχικό και ένα ομολογιακό, παθητικά, με χαμηλό ετήσιο κόστος και συσσώρευση των μερισμάτων. Στον οδηγό για τα ETF και τα αμοιβαία κεφάλαια θα δεις πώς τα διαβάζεις.
  5. Βάλε αυτόματη μηνιαία επένδυση. Τα περισσότερα προγράμματα τακτικής επένδυσης αγοράζουν μόνα τους κάθε μήνα. Αγοράζοντας κάθε μήνα το ίδιο ποσό, παίρνεις περισσότερα μερίδια όταν οι τιμές είναι χαμηλές και λιγότερα όταν είναι ψηλές, και δεν χρειάζεται να μαντέψεις τη σωστή στιγμή. Στην Trade Republic τα προγράμματα εκτελούνται χωρίς χρέωση, και στη Wealthyhood η ελάχιστη μηνιαία επένδυση είναι €50. Μία φορά τον χρόνο, έλεγξε αν η αναλογία σου έχει ξεφύγει και φέρε την πίσω.

Ας δούμε ένα παράδειγμα

Είσαι 35 χρονών, έχεις ταμείο έκτακτης ανάγκης, δεν χρωστάς στην πιστωτική και μπορείς να επενδύεις €200 τον μήνα για τη σύνταξη.

Ηλικία

35

στόχος η σύνταξη

Κάθε μήνα

€200

αυτόματα

Μετοχές

75%

110 μείον 35

Τα €200 του μήνα, σε δύο κεφάλαια:

Παγκόσμιο μετοχικό ETF

Κάθε μήνα

€150

Για παράδειγμα

Vanguard FTSE All-World, 0,14%

Ομολογιακό ETF

Κάθε μήνα

€50

Για παράδειγμα

Vanguard Global Aggregate Bond EUR Hedged, 0,08%

Δύο κεφάλαια, μια αυτόματη αγορά κάθε μήνα και ετήσιο κόστος κάτω από 0,15%. Δεν χρειάζεται να κάνεις τίποτα άλλο, εκτός από έναν έλεγχο τον χρόνο.

Κάθε δέκα χρόνια, ο κανόνας σού λέει να μειώσεις τις μετοχές κατά 10 μονάδες: στα 45 γίνονται 65% και 35%. Αν θέλεις ένα στοίχημα, για παράδειγμα σε μια εταιρεία που πιστεύεις, βάλε το πολύ €20 από τα €200, δηλαδή 10%, και ξέρε ότι μπορεί να τα χάσεις. Τα κεφάλαια είναι παραδείγματα για να δεις πώς μοιάζει η κατανομή, όχι σύσταση.

Τι προτείνουμε

  • Πριν επενδύσεις, φτιάξε ταμείο έκτακτης ανάγκης και ξεπλήρωσε το ακριβό χρέος.
  • Αποφάσισε πόσα πάνε σε μετοχές με την αξιολόγηση επενδυτικού προφίλ, ή με τον κανόνα 110 μείον την ηλικία σου, προσαρμοσμένο στο ρίσκο που αντέχεις.
  • Βάλε τη βάση σου σε ένα παγκόσμιο μετοχικό και ένα ομολογιακό κεφάλαιο δείκτη, με χαμηλό κόστος.
  • Κράτα μεμονωμένες μετοχές και εναλλακτικές έως 10%, σαν στοίχημα.
  • Βάλε αυτόματη μηνιαία επένδυση και κοίτα την κατανομή σου μία φορά τον χρόνο, όχι κάθε μέρα.

Για να εμβαθύνεις

Κάθε κομμάτι αυτής της στρατηγικής έχει τον δικό του οδηγό:

Επενδυτικές κατηγορίες. Τι ρόλο παίζουν οι μετοχές, τα ομόλογα, τα ακίνητα και οι εναλλακτικές, και πώς φορολογείται η καθεμία: Επενδυτικές κατηγορίες και γιατί έχουν σημασία.

Μετοχές και ομόλογα. Τι αγοράζεις και πώς κερδίζεις: Μετοχές και ομόλογα: ο απλός οδηγός.

ETF και αμοιβαία κεφάλαια. Πώς διαλέγεις τα κεφάλαια της βάσης σου: ETF και αμοιβαία κεφάλαια: ο απλός οδηγός.

Χρεώσεις. Τι σου κοστίζει 1% τον χρόνο σε βάθος δεκαετιών: Οι χρεώσεις που τρώνε την απόδοσή σου.

Ακίνητα. Αν αξίζει ένα ακίνητο για επένδυση και πώς υπολογίζεις την απόδοση: Επένδυση σε ακίνητα.

Παγίδες. Τα λάθη που κοστίζουν περισσότερο στους αρχάριους: Οι 5 παγίδες του αρχάριου επενδυτή.

Πλατφόρμες. Πώς διαλέγεις πού θα επενδύσεις: Πώς επιλέγεις πλατφόρμα ή χρηματιστηριακή.

Ετοιμάζουμε επίσης έναν υπολογιστή αποδόσεων, που θα σου δείχνει πού μπορεί να φτάσει η μηνιαία σου επένδυση σε ένα μέσο, ένα καλό και ένα κακό σενάριο. Πού θα επενδύσεις και με τι κόστος το βλέπεις στη σύγκριση επενδυτικών πλατφορμών.

Επόμενο βήμα

Επενδυτικές κατηγορίες και γιατί έχουν σημασία

Συνέχισε →

Συχνές ερωτήσεις

Να περιμένω την κατάλληλη στιγμή για να ξεκινήσω;

Κανείς δεν ξέρει πότε είναι η κατάλληλη στιγμή. Αν επενδύεις από τον μισθό σου κάθε μήνα, το πρόγραμμα το λύνει μόνο του. Αν έχεις ήδη ένα ποσό στην άκρη, η Vanguard βρήκε ότι στους παγκόσμιους δείκτες μετοχών, από το 1976 έως το 2022, η επένδυση όλου του ποσού μαζί απέδωσε περισσότερο από τη μοιρασιά του σε τρεις μήνες στο 68% των περιπτώσεων.

Τι κάνω όταν οι αγορές πέφτουν;

Αν η κατανομή σου ταιριάζει στον ορίζοντα και στο ρίσκο που αντέχεις, συνέχισε την αυτόματη επένδυση όπως είναι. Οι πτώσεις είναι μέρος της διαδρομής, και με το πρόγραμμα αγοράζεις φθηνότερα όσο κρατούν.

Πηγές & μεθοδολογία

Το άρθρο αυτό αποτελεί γενική ενημέρωση και όχι εξατομικευμένη οικονομική συμβουλή. Τα ποσά και οι προϋποθέσεις αλλάζουν. Επιβεβαίωσε τα τρέχοντα στοιχεία πριν πάρεις απόφαση.